طرقه شیدا

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ مَا لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا شَفِيعٍ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ ﴿۴﴾

خداوند كسي است كه آسمانها و زمين و آنچه را ميان اين دو است در شش روز (دوران) آفريده سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت، هيچ ولي و شفاعت كننده‏ اي براي شما جز او نيست، آيا متذكر نمي‏ شويد؟ (۴)

يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ﴿۵﴾

امور اين جهان را از آسمان به سوي زمين تدبير مي‏ كند سپس در روزي كه مقدار آن هزار سال از سالهائي است كه شما مي‏ شمريد به سوي او باز مي ‏گردد (و دنيا پايان مي‏ يابد). (۵)

آیه "يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ" (سجده: ۵) نیز حاوی مفاهیم عمیق عرفانی و فلسفی است که از دیدگاه ابن عربی و عرفا قابل بررسی است. این آیه به تدبیر و مدیریت امور از سوی خداوند و بازگشت این امور به سوی او اشاره دارد.

دیدگاه ابن عربی و عرفا

1. تدبیر امور از آسمان به زمین:

   • خداوند به عنوان مدبر و مدیر کل امور، از آسمان به زمین به تدبیر و مدیریت امور می‌پردازد. این به معنای نزول فرمان‌ها و اراده‌های الهی از عالم بالا (آسمان) به عالم پایین (زمین) است. ابن عربی این تدبیر را به عنوان تجلی و ظهور اراده الهی در عالم مادی می‌بیند که همه امور جهان را شامل می‌شود. از دیدگاه عرفانی، این تدبیر نشان‌دهنده پیوستگی و ارتباط مداوم بین عالم غیب و عالم شهادت است.

2. صعود امور به سوی خداوند:

   • پس از تدبیر و نزول امور به زمین، این امور به سوی خداوند صعود می‌کنند. این صعود به معنای بازگشت همه امور به مبدأ و منبع اصلی خود است. از دیدگاه عرفانی، این بازگشت نمادی از حرکت جهان به سوی کمال و بازگشت به وحدت اولیه با خداوند است. ابن عربی این صعود را به عنوان نشانه‌ای از پیوستگی دائمی بین خلق و خالق می‌داند که همه چیز در نهایت به سوی او بازمی‌گردد.

3. مقدار "هزار سال":

   • مقدار زمانی که در این آیه به آن اشاره شده است (هزار سال) نیز مانند مقدار "پنجاه هزار سال" در آیه قبلی، نمادی است از طولانی بودن و پیچیدگی فرآیند صعود و بازگشت به سوی خداوند. این مدت زمان نشان‌دهنده نسبیت زمان در عالم الهی و تفاوت آن با زمان مادی و دنیوی است. از دیدگاه عرفانی، این نمادها بیانگر اهمیت زمان و فرآیندهای طولانی در مسیر سیر و سلوک معنوی و رسیدن به کمال است.

نکات عمیق و مهم عرفانی:

1. تدبیر الهی:

   • تدبیر امور از آسمان به زمین نشان‌دهنده نفوذ و تسلط اراده الهی در همه جوانب جهان است. این تدبیر بیانگر قدرت مطلق خداوند و پیوستگی همه امور به اراده اوست.

2. بازگشت به سوی خداوند:

   • صعود امور به سوی خداوند پس از تدبیر آن‌ها نمادی از حرکت جهان به سوی کمال و بازگشت به وحدت اولیه با خداوند است. این بازگشت نشان‌دهنده پیوستگی دائمی بین خلق و خالق و نقش خداوند به عنوان مقصد نهایی همه چیز است.

3. نسبیت زمان:

   • مقدار "هزار سال" به عنوان نمادی از طولانی بودن و پیچیدگی فرآیند صعود و بازگشت به سوی خداوند نشان‌دهنده تفاوت بین زمان الهی و زمان مادی است. این نماد بیانگر اهمیت صبر و استقامت در مسیر معنوی و تلاش برای رسیدن به کمال است.

نتیجه‌گیری:

ابن عربی و عرفا از این آیه برای توضیح پیوستگی بین خلق و خالق، نقش تدبیر الهی در همه امور جهان و اهمیت زمان و فرآیندهای طولانی در مسیر سیر و سلوک معنوی استفاده می‌کنند. این آیه بیانگر تلاش‌های روحانی و حرکت مداوم به سوی مبدأ و منبع اصلی است که در نهایت به اتحاد با خداوند منجر می‌شود.