طرقه شیدا

آیا ایمان به اراده الهی باعث کاهش تلاش و کوشش انسان در زندگی می‌شود یا برعکس، انسان را به فعالیت بیشتر ترغیب می‌کند؟

ایمان به اراده الهی، برخلاف تصوری که ممکن است در نگاه نخست به ذهن برسد، نه تنها باعث کاهش تلاش و کوشش انسان در زندگی نمی‌شود، بلکه انسان را به فعالیت بیشتر و مؤثرتر ترغیب می‌کند. این موضوع در تعالیم اسلامی و عرفانی به خوبی تبیین شده و دلایل متعددی برای این تأثیر مثبت ایمان بر تلاش انسان وجود دارد. در ادامه به بررسی این دلایل می‌پردازیم:

1. توکل به خداوند و تلاش بیشتر

توکل به خداوند: ایمان به اراده الهی و توکل به خداوند، انسان را به تلاش بیشتر ترغیب می‌کند، زیرا او می‌داند که نتیجه هر تلاشی در دست خداوند است و اوست که برکت و موفقیت را به تلاش‌ها می‌دهد. توکل به معنای سپردن نتیجه به خداوند است، اما نه به معنای رها کردن تلاش و کوشش.

• حدیث نبوی: پیامبر اسلام (ص) می‌فرمایند: "اعقلها وتوکل" (شترت را ببند و سپس توکل کن). این حدیث به خوبی نشان می‌دهد که توکل به خداوند باید همراه با تلاش و تدبیر انسانی باشد.

2. شناخت نقش انسان در مشیت الهی

شناخت نقش انسان در مشیت الهی: ایمان به اراده الهی به این معنا نیست که انسان باید دست روی دست بگذارد و منتظر باشد که همه چیز به طور خودکار اتفاق بیفتد. بلکه انسان باید بفهمد که خداوند او را به عنوان عامل و وسیله‌ای برای تحقق اراده خود در دنیا قرار داده است.

• آیه قرآن: خداوند در قرآن می‌فرماید:
• "إِنَّ اللّهَ لا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمْ"
• (سوره رعد، آیه 11)
• (خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد مگر آنکه خودشان آنچه را در خودشان است تغییر دهند).
• این آیه نشان‌دهنده اهمیت تلاش و اقدام انسانی در کنار اراده الهی است.

3. تقویت اراده و اعتماد به نفس

تقویت اراده و اعتماد به نفس: ایمان به اراده الهی باعث می‌شود که انسان با اعتماد به نفس بیشتری به تلاش و کوشش بپردازد. او می‌داند که خداوند او را تنها نمی‌گذارد و همیشه همراه و یاور اوست.

• آیه قرآن: خداوند در قرآن می‌فرماید: "وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ" (سوره طلاق، آیه 3) (و هر که بر خدا توکل کند، خدا او را کفایت می‌کند). این آیه به انسان اطمینان می‌دهد که با توکل بر خداوند، موفقیت و یاری او را خواهد داشت.

4. پذیرش تقدیر و کاهش استرس

پذیرش تقدیر و کاهش استرس: ایمان به اراده الهی باعث می‌شود که انسان از نگرانی‌های بی‌مورد و استرس‌های ناشی از ناکامی‌ها و شکست‌ها رها شود. او می‌داند که نتیجه هر تلاشی در دست خداوند است و اگر به نتیجه مطلوب نرسید، به معنای عدم تلاش او نیست، بلکه حکمت الهی در این نتیجه وجود دارد.

• حدیث نبوی: پیامبر اسلام (ص) می‌فرمایند: "المؤمن القوي خير وأحب إلى الله من المؤمن الضعيف" (مؤمن قوی بهتر و محبوب‌تر نزد خداوند است از مؤمن ضعیف). این حدیث نشان‌دهنده ارزش تلاش و کوشش و اهمیت قدرت و توانایی در زندگی مؤمن است.

5. روحیه خدمت به دیگران

روحیه خدمت به دیگران: ایمان به اراده الهی و شناخت مشیت او باعث می‌شود که انسان به خدمت به دیگران و کمک به هم‌نوعان خود ترغیب شود. او می‌داند که خداوند از او خواسته است که به عنوان خلیفه او در زمین، به بهبود وضعیت جامعه و کمک به دیگران بپردازد.

• حدیث نبوی: پیامبر اسلام (ص) می‌فرمایند: "خیر الناس أنفعهم للناس" (بهترین مردم کسی است که برای مردم سودمندتر باشد). این حدیث نشان‌دهنده اهمیت تلاش و کوشش در خدمت به دیگران است.

نتیجه‌گیری

ایمان به اراده الهی نه تنها باعث کاهش تلاش و کوشش انسان نمی‌شود، بلکه او را به فعالیت بیشتر و مؤثرتر ترغیب می‌کند. با توکل به خداوند، شناخت نقش خود در مشیت الهی، تقویت اراده و اعتماد به نفس، پذیرش تقدیر الهی و روحیه خدمت به دیگران، انسان می‌تواند زندگی‌ای معنادارتر و پرانرژی‌تر داشته باشد و به موفقیت و رضایت خداوند نزدیک‌تر شود. این تعالیم دینی و عرفانی به انسان کمک می‌کنند تا با تلاش و کوشش همراه با توکل به خداوند، مسیر زندگی خود را با آرامش و اطمینان بیشتری طی کند.