گمراهان واقعی
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولَئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ .
ترجمه فارسی این آیه به شرح زیر است:
«کسانی که پس از ایمان آوردن، کافر شدند و سپس در کفر خود افزودند، هرگز توبهشان پذیرفته نمیشود و آنان گمراهان واقعی هستند.»
آیه 90 از سوره آل عمران
دیدگاه عارفان
عارفان، بهویژه در سنت اسلامی، به معنای عمیقتری از مفاهیم ایمان، کفر، و توبه میپردازند. از دیدگاه عارفان، ایمان یک حالت درونی و قلبی است که فرد را به حقیقت الهی نزدیک میکند، و کفر به معنای دوری از این حقیقت و عدم پذیرش نور الهی است.
عارفان معتقدند که توبه واقعی باید از روی اخلاص و با نیت پاک صورت گیرد و فرد تائب باید آمادگی و ظرفیت لازم برای پذیرش رحمت الهی را داشته باشد. اگر فردی پس از ایمان آوردن به خدا و درک حقیقت الهی، دوباره به کفر بازگردد و در آن پافشاری کند، نشاندهنده این است که او ظرفیت لازم برای پذیرش نور و هدایت الهی را از دست داده است. این افراد با اصرار در کفر، از رحمت الهی دور میشوند و در واقع در مسیر گمراهی قرار میگیرند.
از دیدگاه عارفان، گمراهی واقعی به معنای فاصله گرفتن از حقیقت الهی و دوری از نور و هدایت است. کسانی که پس از ایمان آوردن، دوباره به کفر بازمیگردند و در آن اصرار میورزند، در واقع از مسیر هدایت دور شده و توانایی بازگشت به مسیر حق را از دست دادهاند. بنابراین، توبه آنها پذیرفته نمیشود، زیرا این توبه از روی اخلاص و نیت پاک نیست و تنها یک توبه سطحی و ظاهری است.
عارفان تأکید میکنند که مسیر توبه و بازگشت به سوی خداوند نیازمند آمادگی درونی و تغییر قلبی است. تنها زمانی که فرد بهطور واقعی و عمیق از گناهان خود پشیمان شود و به سوی حقیقت الهی بازگردد، توبه او پذیرفته خواهد شد و او میتواند به مسیر هدایت و نور الهی بازگردد.
فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ﴿۸۲﴾
ترجمه فارسی این آیه به شرح زیر است:
«پس هر کس بعد از آن [عهد و پیمان] روی برگرداند، پس آنان همان فاسقانند.»
