هر چه را آفريد نيكو آفريد
الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسَانِ مِنْ طِينٍ ﴿۷﴾
او همان كسي است كه هر چه را آفريد نيكو آفريد، و آغاز آفرينش انسان را از گل قرار داد. (۷)
آیه ۷ از سوره السجده: "الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسَانِ مِنْ طِينٍ" به بیان کیفیت خلقت خداوند و آغاز آفرینش انسان اشاره دارد. این آیه نشاندهنده عظمت و جمال الهی در خلق موجودات و نیز فرآیند آغازین آفرینش انسان است.
تفسیر آیه از دیدگاه مفسران و عارفان:
خلقت به بهترین وجه:
در این آیه، تاکید بر این است که خداوند همه چیز را به بهترین و کاملترین شکل آفریده است. این نشاندهندهی دقت و حکمت الهی در آفرینش موجودات است. هر موجودی در جایگاه و نقش خود بهترین است و نقصی در خلقت الهی وجود ندارد.
آغاز آفرینش انسان از گل:
"وَبَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسَانِ مِنْ طِينٍ" به آغاز آفرینش انسان از مادهای ساده و اولیه، یعنی گل، اشاره دارد. این موضوع در قرآن به کرات تکرار شده است و نشاندهنده آن است که انسان از یک ماده طبیعی و خاکی آفریده شده و سپس مراحل تکاملی را طی کرده است.
دیدگاه عارفان:
خلقت به بهترین وجه:
عارفان بر این باورند که هر موجودی در جهان، تجلی صفات و اسماء الهی است و بنابراین هر چیز به بهترین شکل ممکن آفریده شده است. ابن عربی در آثار خود بارها به این نکته اشاره کرده که همه چیز در عالم، جلوهای از کمال و جمال الهی است.
انسان
عارفان، به ویژه ابن عربی، انسان را (جهان کوچک) میدانند که همه صفات و اسماء الهی در او تجلی یافته است. آغاز آفرینش انسان از گل نمادی از آغاز یک سفر روحانی و تکاملی است که انسان باید از ماده به معنا و از ظاهر به باطن برسد.
آفرینش انسان از گل و جایگاه روحانی او:
عارفان معتقدند که آغاز آفرینش انسان از گل، نمادی از تواضع و فروتنی اولیه است که باید به تکامل روحانی و معرفتی برسد. این تکامل با نفسکشی و تهذیب نفس آغاز میشود و در نهایت به مقام فنا و بقا در خداوند میانجامد.
نتیجهگیری:
آیه "الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَأَ خَلْقَ الْإِنْسَانِ مِنْ طِينٍ" به خوبی نشاندهندهی کمال و حکمت الهی در آفرینش موجودات و به ویژه انسان است. این آیه از دیدگاه مفسران و عارفان به عنوان نمادی از آغاز یک سفر روحانی و تکاملی برای انسان دیده میشود که باید از ماده و ظاهر به معنا و باطن برسد و در نهایت به شناخت و معرفت حقیقی الهی دست یابد.
